Często podczas wstępnych rozmów z przedsiębiorcami słyszę:
- „ja nie prowadzę huty, ani elektrowni atomowej, te przepisy na pewno mnie nie dotyczą”,
- „od 20 lat prowadzę biznes i nic z tym środowiskiem nie musiałem robić”,
- „nikt nigdy nic ode mnie nie chciał, są ważniejsze tematy”.
Znacie to? Bo ja słyszę to na co dzień.
Na co dzień spotykam także przedsiębiorców, którym wymierzono spore kary pieniężne za niewywiązywanie się z obowiązków z zakresu ochrony środowiska, bądź za działania niezgodne z przepisami. Niestety często dopiero wtedy, w tak nieprzyjemnych okolicznościach, dowiadują się, że jest bogaty katalog obowiązków, których nie wypełniają. A odpowiedzialność w tym zakresie, podobnie jak w innych, to 5 lat wstecz.
Samo życie…
Przykład z życia wzięty? Proszę bardzo: Przedsiębiorca, który spalił swoje własne trociny i połamane palety drewniane w piecu na terenie zakładu. Coś nie tak? Oczywiście, dopuścił się spalania odpadów, na które trzeba mieć zezwolenie. A wystarczyło te same trociny przekazać Żonie i spalić je w kominku we własnym domu. Proste?
Chcecie więcej? Przedsiębiorca, który pokruszył gruz budowlany. Coś nie tak? Oczywiście, dopuścił się przetwarzania odpadów, na które trzeba mieć zezwolenie. Wymierzona kara administracyjna to równiutkie 10000 zł.
Albo to: protokół pokontrolny WIOŚ przeczytany, wszystko niby w porządku, jakieś tam naruszenia, ale w sumie żadnych konsekwencji. A zatem podpisuję! Jakież to zaskoczenie, gdy jakiś czas później okazuje się, że wszczęto postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej? O co chodzi?
A może lepiej mieć te kwestie ogarnięte zanim organ powie „sprawdzam” i będzie za późno na działanie naprawcze?
Takie historie jak wyżej dzieją się na co dzień, kontrole się odbywają, a kary są regularnie wymierzane.
Co więcej, w ciągu ostatniego roku zaobserwowałem ogromne zintensyfikowanie kontroli. Zadałem nawet ostatnio Pani kontrolerce konkretne pytanie: „Co się dzieje? Do tej pory spotykaliśmy się rzadko, a teraz już trzeci klient kontrolowany w tym miesiącu”. Odpowiedź brzmiała: „Rok temu mieliśmy 7 osób w zespole, teraz mamy 20. Poza tym pandemia trochę nas przyhamowała”. Kilkanaście lat w branży, a życie nadal zaskakuje J
Zakończeniem i puentą tego wpisu miał być powrót do początkowego cytatu: „nikt nigdy nic ode mnie nie chciał, są ważniejsze tematy”. Jednocześnie pisząc o kolejnych zagadnieniach dotarło do mnie, że raczej nikt nie dobrnie do końca, a zatem puenta musi być już teraz, na początku, a nie na końcu!
Oto i ona: Prowadzenie biznesu to mnóstwo pracy. Przedsiębiorco! Zajmij się więc ważniejszymi tematami, a ochronę środowiska zostaw firmie EKOVIA! Skup się na biznesie, a my zajmiemy się resztą.
A to wszystko czym możemy się zająć za Ciebie opisałem poniżej.
Z pamiętnika specjalisty ds. ochrony środowiska. Historie nieznane
Zapraszam w podróż po gąszczu i zakamarkach regulacji prawnych w zderzeniu z prawdziwym życiem. Poniżej garść wiedzy praktycznej z realnymi przykładami.
Pamiętajcie, że artykuł nie stanowi źródła fachowej wiedzy, a raczej jest opowieścią z przymrużeniem oka i de facto wyrzutem sumienia osoby „z branży”, której najbliższe osoby od lat zadają to samo pytanie: „to w sumie czym Ty się zajmujesz?”. Większość Klientów pyta o to samo, ale w bardziej zawoalowany sposób, przy zachowaniu minimum kurtuazji… do czasu, gdy ochrona środowiska niespodziewanie wkroczy w ich życie zawodowe, np. po przebytej kontroli. Wtedy już nikt nie pyta o co chodzi tylko prosi o pomoc.
Lepiej być świadomym i nie podejmować ryzykownych zachowań biznesowych.
Generalny bizneshack: w przypadku drobnych przedsiębiorców bardzo często wszelkie opłaty środowiskowe/produktowe są niewielkie, bądź mogą w ogóle być z nich zwolnieni. Nadal jednak muszą prowadzić odpowiednie ewidencje i składać sprawozdania, z których będzie właśnie wynikać, że są zwolnieni z pewnych obowiązków i opłat.
Może zatem dojść do sytuacji, gdy przedsiębiorca narażony jest na karę pieniężną za niewywiązanie się z obowiązku, podczas gdy samo wykonanie tego obowiązku nic by go nie kosztowało. Nasza w tym głowa, aby tak się stało!
Based on true story
Nie znajdziecie tu remedium typu: „3 metody na…”, „48 sprawdzonych trików, aby …”, „Roberta Lewandowska płakałaby, gdyby wiedziała, że …”.
Poniżej praktyczne zagadnienia, w języku potocznym – bez paragrafów, ustaw i rozporządzeń. Samo mięso. Jesteśmy przekonani, że każdy znajdzie coś dla siebie. Wszystko po to, aby podnieść Waszą świadomość dotyczącą ochrony środowiska, poprzez poznanie praktycznych i wymiernych aspektów naszej pomocy. Po tej lekturze będziecie wiedzieć, w czym konkretnie możemy Wam pomóc.
Zarejestrowałem się w BDO i w końcu mam spokój.
Nic bardziej mylnego. Wielu naszych klientów, którym pomogłem uzyskać wpis w BDO było przekonanych, że to już koniec działań. Prawda jest taka, że po uzyskaniu wpisu zabawa dopiero się rozpoczyna. Wyświetlamy się przed organem i jak na przesłuchaniu sypiemy samego siebie: wytwarzam odpady, wprowadzam produkty w opakowaniach, wprowadzam sprzęt elektryczny i elektroniczny, a nawet sprzedaję klientom torby z tworzyw sztucznych, więcej działań nie pamiętam.
W tym momencie organ dowiaduje się czym się zajmujecie. Za każdą wypełnioną tabelą w BDO kryją się konkretne obowiązki, mówiąc w skrócie: ewidencje, sprawozdania, opłaty produktowe, depozyty, zabezpieczenia finansowe, obowiązkowe umowy itd.
Ktoś „zaradny” pomyśli, po co się spowiadać z wszystkiego? Niektóre moje zakresy działalności zawrę w „więcej działań nie pamiętam”. Jednak umiłowany ustawodawca pomyślał i o tym: kara za działalność bez wpisu w BDO może wynieść nawet 1 mln złotych. Dziękuję dobranoc.
Jak mówi starochińskie powiedzenie: Niewywiązanie się z obowiązków może wiązać się z karami. Z kolei wywiązywanie się z obowiązków nie musi wiązać się z opłatami.
Nie licząc oczywiście kosztu naszej usługi, która jest łyżką miodu w beczce dziegciu J
Opakowania
Poniżej fragment stenogramu otrzymanego dzięki ludzkiej pamięci, czyli technice, która nie ma skrzydeł i nie lata:
Klient: sprowadzamy z zagranicy produkty.
– A zatem poproszę podać masę każdego rodzaju opakowania. Osobno papier, plastik, szkło.
Klient: Że co? Panie, nam tu przypływają setki kartonów, a w każdym z nich jest 100 mniejszych kartonów, a w nich buteleczki szklane zapakowane w woreczek foliowy, a w tych buteleczkach 3 g towaru. I ja mam to wszystko zliczać?
– Tak. Mają Państwo obowiązek prowadzenia ewidencji opakowań. Podpowiem jak to zrobić szybko i sprawnie. Na koniec roku robimy z tego sprawozdanie i obliczamy wysokość opłaty produktowej, chyba, że jest tego mniej niż 1Mg w ciągu roku, to będzie ulga i nic Pan nie zapłaci.
Bizneshack: Jeżeli wprowadzamy w ciągu roku poniżej 1Mg opakowań, to możemy skorzystać z pomocy de minimis i nic nie płacić.
Jak rozliczyć opakowania? Zapraszam do współpracy!
Baterie i akumulatory
Podobnie jak w przypadku opakowań: mnóstwo obowiązków, ewidencji, rodzajów baterii i akumulatorów, obowiązek prowadzenia kampanii społecznych, opłata produktowa, oznakowanie produktów, informacja dla konsumenta, umowa z podmiotem zbierającym i zakładem przetwarzania itd. Również możliwe jest skorzystanie z pomocy de minimis.
Bizneshack: jeżeli wprowadzasz mniej niż 333 kg baterii, to zwolniony jesteś z finansowania kampanii edukacyjnych.
Case study: w marcu 2020 rozliczałem klienta z ZSEiE i BiA za rok 2019. Miałem problem z interpretacją przepisów. Urząd Marszałkowski nie umiał odpowiedzieć, gdyż był to pierwszy rok, gdy marszałek przejął od GIOŚ kompetencje w tym zakresie i nie miał jeszcze wypracowanego stanowiska w takiej konkretnej sytuacji. Z kolei GIOŚ odesłał mnie do marszałka, gdyż GIOŚ „już się tym nie zajmuje”. Organy nie były w stanie pomóc i zinterpretować przepisów, ale przedsiębiorca musiał już wtedy wywiązać się z obowiązków – a nie miał kogo zapytać jak to zrobić prawidłowo. Zabezpieczyłem więc klienta z każdej strony, aby w przypadku każdego stanowiska organu być po bezpiecznej stronie. W końcu Marszałek wystosował pismo, że ma już stanowisko w tej konkretnej sytuacji – uwaga! – pismo z grudnia 2021 r. Prawie dwa lata później. Nasze działania okazały się skuteczne i ostatecznie sprawozdanie zostało zaakceptowane przez organ. Bez kar i odsetek.
Odpady
Temat rzeka. Wielu przedsiębiorców odpady powstające w związku z działalnością firmy przekazuje jako odpady komunalne, bez KPO. Jednakże co do zasady odpady powstające z działalności gospodarczej – są oczywiście wyjątki – powinny zostać przekazane jako odpady „z działalności” na podstawie KPO. I tu powracamy do przedsiębiorcy z początku wpisu, który przekazał swoje odpady z działalności osobie fizycznej i nawet nie musiał mieć na to KPO. Teoretycznie mógł je przekazać również samemu sobie, jako osobie fizycznej, ale w sumie takiego przypadku nie przerabiałem, więc jeżeli mamy do dyspozycji np. Żonę, to nie drażnijmy lwa tylko wybierzmy Żonę J
Inna kwestia to pozwolenia/zezwolenia związane z odpadami. Przedsiębiorcy często nie zdają sobie sprawy, że proste czynności wymagają uregulowania prawnego.
Przykład? Firma budowlana wykonująca remont/przebudowę/budowę drogi wiezie ziemię z terenu budowy na swoją „bazę”. Może? Nie może, chyba, że ma zezwolenie na zbieranie odpadów.
Inny przykład? Czy mogę transportować odpady? Tak, ale swoje. Jeżeli czyjeś odpady, to wymagasz stosownego wpisu w BDO w tym zakresie.
Bizneshack: Jest katalog odpadów, które można przekazać osobie fizycznej w konkretnym celu. Za darmo. Mimo, że przepisy nie wymagają posiadania potwierdzenia takiego przekazania, to zalecam takowe mieć, gdyż WIOŚ o takie potwierdzenia podczas kontroli prosi. Jeżeli transportujesz odpady, także swoje, to w przypadku odpadów niebezpiecznych albo innych niż niebezpieczne o masie powyżej 100 kg, masz obowiązek oznakować swój pojazd.
Odnośnie pozostałych odpadów – pomogę je zagospodarować, znajdę odbiorcę i będę na bieżąco prowadzić BDO (KPO, KEO, sprawozdania). Zapraszam do współpracy!!!
Case study: Rok 2021. Polska ma już prawie milion pojazdów elektrycznych. Klient został poinformowany, że WIOŚ będzie ich kontrolować. Panie kontrolerki w dniu pierwszej wizyty przedstawiły listę dokumentów i danych, które należy im przygotować oraz – UWAGA – poprosiły o natychmiastowy wydruk KEO z BDO i przekazanie im tego tu i teraz. Pierwszy raz spotkałem się z taką prośbą, ale na szczęście byłem na taką okoliczność przygotowany.
Mała dygresja – jak się okazało na przełomie roku 2020 i 2021, BDO nie pozwala utworzyć KEO na rok poprzedni. Myślę, że nie będzie to nadużycie, gdy powiem, że cała Polska o tym nie wiedziała i była zaskoczona tym faktem. Tak też było w przypadku kontrolowanego klienta. Nie miał KEO na rok, który był kontrolowany. Mimo wszystko znaleźliśmy wyjście z tej sytuacji, a organ zaakceptował to rozwiązanie.
Przypomnę tylko, że nierzetelne prowadzenie KEO zagrożone jest karą. W tym przypadku udało się uniknąć kary.
Bizneshack: Jeżeli na koniec roku może powstać jeszcze jakiś odpad, utwórz randomową KEO. Po rozpoczęciu nowego roku będziesz mógł jeszcze zmienić w niej kod odpadu, uzupełnić ją, albo ją usunąć.
Opłaty za korzystanie ze środowiska
Jeżeli korzystasz ze środowiska to zobowiązany jesteś uiścić opłatę środowiskową. Jest też dobra wiadomość: jeżeli opłata wynosi poniżej 800 zł, to nie płacisz w ogóle, przy czym jeżeli wynosi ponad 100 zł to zobowiązany jesteś złożyć stosowny wykaz zawierający zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska. Może to zatem nic nie kosztować, ale trzeba dopełnić odpowiednich formalności.
Bizneshack: opłata środowiskowa ze spalania paliw w kotłowniach może być niższa w Tabeli A (wyliczona na podstawie wskaźników) niż w Tabeli C (wyliczona ryczałtowo).
KOBiZE
Podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, musi wprowadzić raport do Krajowej bazy o emisjach. Termin: do końca lutego za rok poprzedni. Raport musi być spójny z powyższym wykazem dotyczącym opłaty środowiskowej, a raczej odwrotnie: wykaz musi być spójny z raportem KOBIZE J
CRO
Posiadasz klimatyzację, agregaty chłodnicze itp.? Możesz podlegać wpisowi do CRO i być zobowiązanym do prowadzenia regularnych kontroli szczelności układów.
Breaking news: Przedsiębiorca otrzymał karę w wysokości 4000 zł, gdyż wykonywał przeglądy instalacji raz do roku, a przepisy uprzejmie proszą, aby w odniesieniu do jego urządzeń odbywało się to dwa razy do roku.
Jak uniknąć takich sytuacji? Proponuję wykonanie audytu pod kątem wypełniania obowiązków z zakresu ochrony środowiska. Zapraszam do współpracy!
BDS
Prowadzisz warsztat samochodowy, w którym serwisujesz także klimatyzację samochodową. Najprawdopodobniej zobowiązany jesteś do złożenia sprawozdania w bazie BDS. Termin na złożenie sprawozdania mija 28.02.2022 r. Nie wiesz jak to zrobić? Ja tylko czekam na sygnał…
CEEB
Zupełna nowość na rynku. Ewidencja, w której znajdują się informacje dotyczące źródeł ogrzewania budynków. Właściciele i zarządcy budynków mieszkalnych i niemieszkalnych zobowiązani są złożyć stosowną deklarację.
Jeżeli dobrnęliście do tego miejsca, to gratuluję i chylę czoła, gdyż na pewno nie było to łatwe. W tym miejscu, na samym końcu wpisu, spotykają się najwytrwalsi, którzy zapewne i powyższe obowiązki planują wykonać samodzielnie. Jeżeli tak, to mam nadzieję, że ten wpis był dla Was pomocny. Jeżeli jednak nadal potrzebujecie mojej pomocy, to zapraszam serdecznie do kontaktu!
